Basketbol

Tarihçe

1891 yılında Dr. Naismith ABD Massachusetts kentinde Genç Hıristiyanlar Birliği ( YMCA ) Eğitim okulunda Beden Eğitimi Öğretmenliği yaptığı dönemde Basketbolu ilk başlatan kişidir.  20 ocak 1882 yılında Genç Hıristiyanlar Birliği

( Y.M.C.A.) spor salonunda ilk Basketbol maçı oynanıyor. O dönemlerde 7 kişi ile 20 şer dakikadan üç devre olarak oynanırmış.3-2 sayılık atışlar varmış 

ABD 1897 yılında erkekler arası, 1900 yılında bayanlar arası  ilk ulusal şampiyonasını organize etmiştir.

Basketbol’un Avrupa’da yaygınlaşması 1. Dünya savaşı sırasında Amerikalı askerlerin oynaması ile sağlanmıştır.

Basketbol 1904 St.Louis Olimpiyat oyunlarında gösteri sporu olarak yer almış ve Amerikan klüp takımları arasında maçlar oynatılarak diğer ülkelere tanıtılmıştır.

1932 yılında Uluslararası Basketbol Federasyonu (F.I.B.A) kuruluyor.

FIBA her 4 yılda bir Olimpiyat oyunlarının yapıldığı yıllarda toplanarak kurallar üzerinde çalışmaktadır.

Basketbol branşı 1936 yılında Berlin’de yapılan Olimpiyat oyunları programına erkekler kategorisinde ilk kez alınmıştır.

Bayanlarda ise 1976 yılında Montreal’de yapılan Olimpiyat oyunları programına ilk kez alınmıştır. 

 

Türkiye ve Basketbol

Türkiye’de Basketbol ilk kez 1904 yılında Robert Koleji spor salonunda Amerikalı Öğretmenlerin yönetiminde oynanmıştır.

1913 yılında Fenerbahçe spor kulübü Basketbol faaliyetlerini başlatmış, ancak rakip bulamadığı için ara vermek zorunda kalmıştır.

1919 yılında Türk sporunun önemli simalarından Selim Sırrı Tarcan Cağaloğlu Yüksek Öğretmen okulu Öğrencilerine YMCA müdürü Dr. Deaver’den Öğrendiği Basketbolu öğretmektedir.

1934 yılında Türkiye  Erkek Milli Basketbol takımı  Naili Moran organizasyonunda kurulmuştur. İlk maçını ise 24 Haziran 1936 yılında Yunanistan ile yapmıştır.

Türkiye Erkek Milli Basketbol takımı  ilk kez 1936 yılında Berlin’de yapılan Olimpiyat oyunlarına katılmıştır.

Türk basketbolu tarihinin en büyük başarısını 2001 yılında kazanmıştır. Türkiye’de organize edilen 32. Avrupa basketbol şampiyonasında grup maçlarında İspanya,Letonya ve Slovenya ile karşılaşan Türk milli takamı gruptan çıktıktan sonra önce dünya devlerinden Hırvatistan’ı yarı finalde Almanya’yı mağlup edip finale yükselmiştir. Finalde son Avrupa ve Dünya şampiyonu Yugoslavya’ya yenilen A milli takımımız gümüş madalya kazanmıştır.

                        

            Kurallar

           

            Basketbol 10 dakikalık 4 devre olarak  oynanır.

            Oyun anında  sahada 5 kişi olur.

            Oyuncu değiştirmede sınırlama yoktur. Sadece oyuncu değiştirebilmek için oyunun durmuş olması gerekmektedir.

            1 –2 –3   sayılık basketler vardır.

            Normal oyun süresinin berabere bitmesi halinde, oyun  5 dakikalık tek devre uzatılır. Oyun bir takımın galibiyetiyle sona erene kadar 5 er dakikalık tek                   devrelik uzatmalara devam edilir.

            Fauller; Normal faul, teknik faul ve Sportmenlik dışı faul bulunmaktadır.

            Bir sporcu Maç içinde 5 faule ulaştığı taktirde oyun harici kalır.

            Bir takım bir devrede 4 faulü doldurduktan sonra rakip takım 2 serbest atış kullanır.

            Bir takımın hücum süresi 24 saniyedir.

            Topun rakip alana  8 saniyede geçirilmesi gerekmektedir.

            Çemberin yerden yüksekliği 3,05 metredir.

            Üç sayı bölgesinin çembere uzaklığı 6.75 m olan yarım dairedir.

            Sepetler çemberler ve filelerden oluşur.

Çemberler som çelikten iç çapı 45cm ve truncu renge boyalıdır.Çemberin metali en az 1.6 cm en çok 2 cm çapındadır.File çembere 12 ayrı noktadan bağlanır.Fileler çembere asılı beyaz ipten ve sepete giren topu kısa bir an tutacak şekilde yapılır. Çemberden ölçüldüğünde 40cm den kısa 45cm den uzun olamaz.

Top küre şeklindedir ve sekiz parçadan oluşur.Geleneksel olarak turuncu renktedir.Dış yüzeyi deri sentetik deri, kauçuk veya sentetik bir maddeden olabilir.Çevresi en az 75,en çok 78cm iken ağırlığı 567 gramdan az 650 gramdan fazla olamaz.Hava basıncı;top alt hizası  1.80m yüksekliğinden oyun sahasına bırakıldığında topun üst hizası 1.20 ile 1.40m arası sıçrayacak şekilde ayarlanır.

Bayan ve Erkekler kategorilerinde Lig, Eleme ve karma sisteminde oynanır.