Atletizm

Tanım: Koşu, atma, atlama ve yürüyüş branşlarından oluşan, zaman ve metre ölçümü ile değerlendirilen bir branştır. Atletizm branşı düğer branşlarında anası olarak kabul edilmektedir. Çünkü sportif amaçla durarak yapılan bir branş bulunmamaktadır. Bundan dolayı Atletizm branşını kullanarak diğer branşlardaki başarıyı arttırabiliriz. Atletizm ilk kez yarışma amacı ile İrlandalılar ve Yunanlılar tarafından yapılan bir branş olmuştur. 

Tarihçe

Homeros’un İlyada’sında cenaze törenleri sırasında düzenlenen Atletizm yarışlarından söz edilmektedir.

M.Ö. 776 yılında başlayıp  MS 392 yılına kadar süren antik olimpiyatlarda Atletizm branşı yer almış ve en önemli yeri teşkil etmiştir. 17 yy’da  iddia oynanması için yürüyüş yarışları düzenlenmiştir.

Atletizm’de düzenli yarışlar ilk kez 1825 yılında Londra’da yapılmıştır. Resmi anlamda ise ilk düzenli Atletizm yarışlarının 1840 yılında İngiltere’de yapıldığı kabul edilir.

1861 yılında ilk Atletizm kulübü ‘ Mincino Lane Athletic Club’ ismiyle İngiltere’de kurulmuştur.

1896 Yılında Atina’da organize edilen 1. Modern Olimpiyat oyunlarında yer almıştır. Atletizm her zaman Olimpiyat oyunlarının temel branşı olarak yerini korumuştur.

1912 yılında Uluslar arası Amatör Atletizm Federasyonu ( IAAF )  kurulmuştur. Merkezi Lozandır.

Türkiye ve Atletizm

Türkiye 1912  yılında Stockholm’de yapılan Olimpiyat oyunlarına Atletizm branşında ilk kez katılmıştır.

13 Nisan 1922 yılında Türkiye Atletizm federasyonu kurulmuştur. Atletizm federasyonu Türkiye’de ilk kurulan federasyon olma özelliğini taşımaktadır.

Türkiye 1948 yılında  Londra’da yapılan Olimpiyat oyunlarında  Atletizm branşında  ilk madalyasını  Ruhi Sarıalp ile 3 adım atlama branşında bronz madalya olarak kazanmıştır. Daha sonra 2004 yılında Atina’da yapılan Olimpiyat oyunlarında Eşref Apak çekiç atma branşında Bronz madalya kazanmıştır.

Türkiye’nin ilk Atletizm Kulübü Kurtuluş kulübüdür.

Türkiye’nin ilk  Atleti Celal İbrahim’dir.

Atletizm Branşında Olimpiyat Oyunlarına Katılım Şartları.

Önceden IAAF tarafından belirlenen baraj derecelerini süresi içinde geçmek gerekmektedir.

Baraj dereceleri konmasının temel nedeni müsabakaların kalitesini arttırmak ve süreli organizasyonun sorunsuz tamamlanmasını sağlamaktır.

Bir ülkenin sporcularından barajı geçen sporcu yoksa o ülkeye temsil hakkı verilmektedir.

Atletizm’de Olimpik Branşlar

           Atmalar

           Atlamalar

           Koşular

                 Pist koşuları. 

                          Kısa mesafe koşular

                          Orta mesafe koşular

                          Uzun mesafe koşular

                          Engelli koşular

               Yol koşuları.( Maraton)                               

               Yürüyüş

               Heptatlon

               Dekatlon

               Atmalar

                        Gülle atma K-E

                        Cirit atma K-E

                        Çekiç atma K-E

                        Disk atma K-E

             Atlamalar

                        Uzun atlama K-E

                        Üç adım atlama K-E

                        Yüksek atlama K-E

                        Sırıkla yüksek atlama K-E

             Koşular                       

                       Pist koşuları

                              Kısa mesafe koşuları

                                      100 m K-E

                                      200 m K-E

                                      400 m K-E

                                     4x100m K-E

                                    4x400m K-E

        Orta mesafe koşular

  800 m K-E

                                 1500 m K-E

                          Uzun mesafe koşular

                                 5000 m K-E

                                 10000 m K-E

                           Engelli koşular

                                100 m K

                                110 m  E

                                400 m K-E

                                3000 m E

                          Yol koşuları.( Maraton)       

                                42,195 m K-E

                   Yürüyüş

                        20 km K-E

                        50 km  E

                  Heptatlon K

                        Birinci gün;100 m engelli, gülle atma, yüksek atlama, 200 m

                         İkinci gün; uzun atlama, cirit atma, 800 m

           

                  Dekatlon E        

                        Birinci gün; 100 m, uzun atlama, gülle atma, yüksek atlama, 400 m.

                        İkinci gün; 110 m engelli, disk atma, sırıkla tlama, cirit atma ve 1500 m.  

 Atletizm Pisti

1. kulvardan bir turunun uzunluğu 400 m dir. 1. kulvar ile 8. kulvar arasında 53 m 03 cm fark bulunmaktadır..

Atletizm pistleri Olimpik olarak 1 m 22 cm genişliğinde 8 kulvardan oluşmaktadır. 

400 m ye kadar olan yarışlar kulvarlı yarışlar olup alçak çıkış tekniği uygulanmaktadır.

 Alçak Çıkış Tekniği

 Çıkış anında iki el ve iki ayağın yerde olması gerekmektedir. Uluslar arası yarışlarda elektronik çıkış takozları kullanılır. Alçak çıkış ile yapılan yarışlarda yapılan ilk hatalı çıkış bütün sporculara yazılır. İkinci hatalı çıkışı  yapan sporcular müsabaka dışı kalırlar.

Uzun atlama, üç adım atlama, gülle atma, disk atma, çekiç atma ve cirit atma branşında final müsabakalarında her sporcuya önce kurayla 3 hak verilir, elde edilen derecelere göre tüm sporculara  3 hak daha verilir. Ancak yarışma sırası bu sefer kura ile değil kötüden iyi dereceye göre verilir.

Maraton

2500 yıllık geçmişe sahip olan Maraton Pers İmparatorluğu ile Atina site devletinin maraton ovasındaki savaşında yardım istemek için  Phidippides  225.5 km yolu 36 saatte koştuğu söylenmektedir.

Sparta yardım edeceğini fakat dini kurallara göre dolunayı beklemek zorunda olduklarını söyler. Kahraman asker Phidippides Bu haberi bildirmek için aynı mesafeyi tekrar koşmak zorunda kalmıştır.

Atinalılar yardımın gelmesini  beklemeden kendilerinin 4 katı olan Persleri yenmişlerdir. Kahraman asker maraton meydanından Atina’ya 50 km olan mesafeyi koşarak Niki (zafer) dedikten sonra ölmüştür.

Ancak,  M.Ö. 485-425 yıllarında yaşamış tarihçilerin babası olarak kabul edilen Heredot’un bu konuda hiçbir şey yazmaması, bu konunun Pindar tarafından dramatize edildiği  görüşünü önemli kılmaktadır.

1896 yılında ilk kez Atina’da yapılan  Olimpiyat oyunlarında  kahraman askerin anısına 40 km lik koşu yapılmıştır

1908 yılında Londra’da yapılan  Olimpiyat oyunlarında  maraton bugünkü ölçüsünü almıştır. (42195 m)

1908 yılında Londra’da yapılan Olimpiyat oyunlarında  Maraton yarışı Windsor parkında başlatılıp Kraliyet Locasının önüne sona erdirilmiştir. Bu uzaklık ölçülmüş ve maraton mesafesi olarak kabul edilmiştir. Belirtilen tarihten günümüze kadar Maraton yarışları 42195 m olarak koşulmaktadır.

Türkiye’de  ilk Maraton yarışı 1937 yılında koşulmuştur.

Türkiye’nin ilk Maratoncusu  Maraton İbrahim’dir.